EFEKTYWNA KOMUNIKACJA


Sposób na efektywną komunikację – staraj się najpierw zrozumieć, potem być zrozumiany.

W większości rozmów, głównym pragnieniem jest przekazać swój komunikat i być zrozumianym? Ludzie potrzebują czuć, że są ważni. Chcemy żyć, rozwijać się, pozostawić po sobie trwałe dziedzictwo. Być ważnym, to być zrozumianym, mieć poczucie, że to, co komunikujesz, ma znaczenie dla rozmówcy, że przejawia on względem ciebie empatię. Empatia to pewnego rodzaju umowa warunkowa – rozmówca nie otworzy się i będzie starał się zrozumieć i spełnić twojej prośby, jeśli najpierw sam tego nie doświadczy z twojej strony.  Ale co to tak naprawdę oznacza? Ludzie muszą czuć, że oddziaływali na ciebie, by pozwolili ci wpłynąć na siebie. Muszą czuć, że byłeś otwarty na nich, na to, co mówili. Muszą wiedzieć, że wpłynęli na ciebie, czyli innymi słowy, że byli przez ciebie zrozumiani.

Kluczem do efektywnej komunikacji jest zrozumienie nie tylko przekazu, ale przede wszystkim intencji rozmówcy. To niezwykle ważne, bo ludzie mają tendencję do działania w zupełnie przeciwną stronę. Każdy z nas żyje bowiem w świecie subiektywnym, w którym indywidualnie odbieramy różne bodźce. To nasza percepcja opisuje świat i wydarzenia. A w tych naszych indywidualnych światach stale dochodzi do kontaktów z innymi ludźmi. Podejmując interakcję, ludzie z założenia przyjmują własny sposób widzenia rzeczywistości, szczególnie, jeśli chodzi o komunikowanie się w trudnych sytuacjach, którym towarzyszą emocje i stawka jest bardzo wysoka.

Efektywna komunikacja – zacznij od empatii

Dopiero wtedy, gdy uświadomisz sobie, że zrozumienie, jak druga osoba może postrzegać rzeczywistość, leży u podstaw każdej komunikacji, będziesz do niego dążył. Posłużmy się przykładem: czy jesteś w stanie określić bez badania, jakie powinieneś nosić okulary? Zdecydowanie nie. To okulista musi zdiagnozować wadę i wydać receptę na odpowiednie szkła. Albo jeszcze inny przykład: gdyby wyssać całe powietrze z pomieszczenia, w którym się teraz znajdujesz, czy czytanie tego artykułu byłoby dla ciebie ważne? W próżni bez znaczenia byłoby, czy ten tekst jest interesujący. Ponad wszystko pragnąłbyś tlenu. Podobnie jest z empatią – nie odczuwamy jej znaczenia w komunikacji, dopóki jej nie zabraknie. Empatia jest kluczowa, by zaistniała efektywna komunikacja, dążenie do bycia zrozumianym powinno być wtórne dla każdego z rozmówców, tylko wchodząc nawzajem w swoje buty, wypracować można alternatywne rozwiązanie – nie moje, nie twoje, tylko lepsze…

Rozumiejąc innych ludzi, akceptujesz ich. Nie oznacza to, że automatycznie musisz się z nimi zgadzać. Ale akceptujesz ich wartość, tym samym dając do zrozumienia, że to, co chcą przekazać, jest dla ciebie ważne, inaczej nie angażowałbyś się w tę rozmowę. Jednocześnie akceptujesz, że mają oni zupełnie inne spojrzenie świat, akceptujesz ich indywidualizm, do którego mają pełne prawo. Wiesz, że tak jak ty i jak każdy, mają prawo do powietrza…

Chcesz efektywnie się komunikować? Zwolnij.

Otwarcie się na innego człowieka wymaga psychicznego i fizycznego potwierdzenia. Współczucia czy najprostszego gestu, jak uściśnięcie dłoni. Ludzie potrzebują dotyku, ciepła i zrozumienia. Żywią się tymi uczuciami, które mogą być okazywane na różne sposoby. Problem w tym, że większość z nas żyje w swoich zamkniętych światach. Żyjemy według własnego harmonogramu, nastawiamy się na osiągnięcie naszych celów, działając pod dużą presją. Mamy mnóstwo zobowiązań i dlatego trudno poświęcić wystarczająco dużo tak cennego czasu, by otworzyć się na drugą osobę. Tak jest uwarunkowany dzisiejszy świat, życie pędzi do przodu, jest zmienne, chaotyczne. Trzeba być wydajnym, opracować plan postępowania i realizować go co do joty.

Problem w tym, że gdy nasz umysł nastawiony jest na wydajność i oszczędność czasu, w ten sam sposób chcemy się komunikować – wydajnie i szybko. A szybko w tym wypadku, niestety, nie znaczy efektywnie. Nie skupiamy się na prawdziwym znaczeniu słów, słuchamy, ale nie rozumiemy. Gdy jeden człowiek zaprasza drugiego do swojego świata, to świat tego pierwszego automatycznie zwalnia. Innymi słowy: musimy całkowicie zmienić postawę. Zapytać samego siebie, chcemy tylko być zrozumianymi, czy przede wszystkim zrozumieć? Wobec drugiego człowieka nie możemy być tylko wydajny, w kontaktach międzyludzkich nie starajmy się oszczędzać czasu, a zwróci nam się to z nawiązką w postaci efektywnej komunikacji.

Komunikowanie się zgodnie z zasadą – staraj się najpierw zrozumieć, potem być zrozumiany – wymaga wewnętrznej siły, cierpliwości, otwarcia i  prawdziwej chęci postawienia się w sytuacji rozmówcy. Przyjmując taką postawę, sprawimy, że efektywna komunikacja w zespole, nie będzie wyzwaniem, a standardem.

Niewątpliwie, wypracowanie nawyku empatii wymaga czasu, ale zawsze przełoży się to na rezultaty. W konsekwencji pełne zrozumienie pozwoli zaoszczędzić czas. Godzina poświęcona na zrozumienie człowieka, pomoże zaoszczędzić dziesiątki, a nawet setki godzin, spędzonych na rozwiązywaniu problemów, wynikających z braku zrozumienia w początkowej komunikacji. Później niezwykle trudno nadrobić te zaległości, ale jest to możliwe i zdecydowanie warto do tego dążyć.


Chcesz dowiedzieć się więcej o efektywnej komunikacji w zespole?


Wywiad z Jennifer Colosimo – współautorką programu 7 Nawyków (EN)